ĐẠO LÝ CỦA VịNH XUÂN

Cơ sở сủa vũ trụ là nguyên sinh có lý trí. Thái cực là một thực thể vĩnh cửu, bao trùm, có ở khắp mọi nơi kết hợp với năng lượng có trong ngũ hành. “Ngũ hành” của vũ trụ có quan hệ tương hỗ phức tạp. Một mặt, chúng có quan hệ tương sinh để phát triển. Mộc sinh ra hỏa, hỏa sinh thổ, thổ sinh kim, kim sinh thủy, mặt khác chúng quan hệ tương khắc- hỏa khắc kim, kim khắc mộc, mộc khắc thổ, thổ khắc thủy, thủy khắc hỏa. Trong mối tương sinh và tương khắc, trong quan hệ đối lập là nguồn gốc của mọi tồn tại và hoàn thiện. Mỗi một hiện tượng, mỗi một quá trình, toàn bộ những sự kiện đều là biểu hiện của mối quan hệ tương sinh và tương khắc của các  mặt đối lập: động và tĩnh, tích cực và tiêu cực, ánh sáng và bóng tối, ngoại và nội, nam và nữ, khỏe và yếu, nóng và lạnh, khô và ướt v.v.. Quan hệ tương khắc của hai mặt đối lập trong mỗi một hiện tượng tự nhiên tạo ra động lực và phát triển trong các điều kiện nhất định.
“Quy luật của hai mặt đối lập – đó lầ luật trên trời và dưới đất, đó là bản chất của vạn vật, đó là nguồn gốc của mọi quá trình, đó là sự bắt đầu và là bản chất của cuộc sống và cái chết…”.
Con người là một tiểu vũ trụ. Con người được hình thành từ những phần tử vật chất ban đầu theo mô hình vũ trụ và giốn vũ trụ. Con người sống và hành động dưới tác động của những sức mạnh bao trùm tự nhiên và tuân thủ các quy luật của tự nhiên. Nhưng con người khác vạn vật là có trí tuệ và khả năng cảm nhận và nhận thức thế giới xung quanh. Các bậc thầy đã diễn giải những kiến thức thu được từ thực tế bằng những quan niệm như trên và lấy đó làm cơ sở cho học thuyết của mình, dần dần biến học thuyết thành truyền thống.
Cần phải hiểu thấu được bản chất của Vịnh Xuân để môn võ thuật này không trở thành  những lý thuyết suông. Do đó trong các bài luyện ý nghĩa chủ yếu là «luyện thần». Không có thần sao có thể đạt được trình độ cao siêu? Nếu không có thần thì chỉ nhìn thấy diện mạo bên ngoài của Vịnh Xuân, nếu  có thần thì mới có thể nhận biết được nguyên lý bên trong. Khi đi sâu vào nội tâm, cần phải cố gắng đi sâu hơn về nhận thức, chỉ như vậy mới có thể đạt được trình độ  Vịnh Xuân cao siêu trong mọi tình huống phức tạp.
Môn sinh phải rèn luyện, chú ý mọi sai sót, mọi thành công và thất bại, thì trình độ của môn sinh tự khắc sẽ được dần dần nâng cao.
Luyện tập phải thực hiện hàng ngày, không được gián đoạn. Một ngày không luyện tập, ba ngày không thể  bù đắp. Môn sinh phải ghi nhớ điều đó.
Khi mới học thì khó khăn, nhưng dần dần sẽ dễ dàng hơn. Không có việc gì khó khăn bằng đào núi và lấp biển. Người nào học tập có mục đích, bền bỉ và trước mỗi bài mới xem xét kỹ càng những thất bại của mình, thì dần dần sẽ hoàn thiện và nâng cao được trình độ. Nếu không chịu luyện tập cá nhân mà chỉ nghĩ tới danh tiếng to tát thì không bao giờ đạt được trình độ điêu luyện.
Nếu ta thường xuyên ôn luyện kỹ năng, võ thuật sẽ tự đến với ta. Nếu ta chịu khó luyện tập từng  động tác, thì ta có thể đạt tới bản chất thực sự và không đổi của từng động tác. Kỹ thuật ngũ hình  mặc dù khác biệt về nguyên lý thực hiện, nhưng là một thể thống nhất. Để đạt tới trình độ thực hiện điêu luyện ngũ hình, thì khi còn trẻ ta phải gắng sức, thậm chí không ăn ngủ và tiêu khiển. Nếu luyện rèn  tận tâm, thường xuyên, không mệt mỏi,   thì võ thuật sẽ được hoàn thiện cùng tinh thần. Nếu ban mai ta đã tới Con đường bí ẩn, thì vào lúc chiều tà ta có thể yên nghỉ vĩnh hằng.
Khi môn sinh đã luyện được sức mạnh và tinh thần, thì diện bộ sẽ luôn tươi tỉnh, ánh mắt sẽ thể hiện sức mạnh thần bí.
Nếu ánh mắt có sức mạnh, có nghĩa là võ thuật đã kết trái ở trong tim.
Học tập và rèn luyện cũng giống như bơi thuyền ngược dòng: chỉ cần ngưng chèo, dòng nước sẽ đẩy ta ngược trở lại.
Mỗi trường phái võ thuật có một phương pháp luyện tập riêng. Với hệ thống bài tập rõ ràng, nên  môn sinh dễ dàng khắc phục được những khó khăn để hiểu được bài tập. Bài tập đa dạng, hơi thở khác thường mang lại những kết quả mong muốn trong luyện tập thân thể. Các bài tập thường xuyên với cường độ tăng dần có tác dụng tôi luyện và biến đổi cơ thể.
Rèn luyện và gìn giữ thân thể đúng cách trong võ thuật có một ý nghĩa to lớn. Vì vậy các bài tập cơ  thể và các bài tập kết hợp cơ thể – tinh thần rất được chú trọng. Tổng hợp các học thuyết, văn hóa, các trường phái tôn giáo mang lai cho võ thuật những bản sắc khác thường. Các võ sư là mắt xích giữa truyền thống, trường phái với môn sinh. Để tăng cường nội công trong rèn luyện và phát triển võ thuật, các môn sinh được đặt tên, nhận bùa hộ mệnh với biểu tượng của trường phái và tác dụng hộ vệ. Đôi khi trên cơ thể còn có hình xăm mang một ý nghĩa nhất định. Thường thường những điều đó không phổ biến rộng và được giữ kín sau cánh cửa của võ đường.
Võ sư phải cố gắng nắm bắt được những biến đổi ban đầu, còn chưa rõ nét trong cuộc sống đời thường của môn sinh. Khi quan sát môn sinh, võ sư phải cố gắng nắm bắt được những cái mới phát sinh ở môn sinh và những cái cũ đã triệt tiêu.   Võ sư phải ghi nhớ rằng môn sinh luôn biến đổi, do vậy cần có cách tiếp cận thận trọng đối với những biến đổi của môn sinh; võ sư không được chỉ là người quan sát, mà phải là người thực tiễn. Không chỉ cần phải quan sát những biến đổi của môn sinh, mà còn phải thấu hiểu những quá trình nội tâm theo lý thuyết ngũ hành và tương khắc. Không chỉ cần phải giúp đỡ môn sinh, mà còn phải quan tâm tới các mối quan hệ của các môn sinh. Võ sư không được chỉ là người quan sát và người thực tiễn, mà còn phải là người hoạt động: giảng dạy và  giải thích cho môn sinh những biến đổi về nội tâm của họ, giúp họ có khả năng hiểu được nguyên nhân những biến đổi đó. Võ sư phải hành động, phát triển và củng cố sự trưởng thành toàn diện của môn sinh.
Môn sinh chỉ có thể trở thành võ sinh khi đã đạt tới sự tin tưởng ở bản thân, trình độ võ thuật điêu luyện và thoát khỏi sự tự tin của một con người bình thường. Người có trình độ võ thuật cao tìm thấy sự hoàn thiện trong con mắt của chính họ: đó là sự quy thuận, tin tưởng vào chính mình.
Môn sinh phải tập trung toàn bộ sức  mạnh ý chí để phá bỏ những hạn chế của chính mình.
Người võ sư chân chính phải kiểm soát được cuộc sống hàng ngày của chính mình.
Tại võ đường môn sinh không được bị sao lãng bởi các trạng thái tình cảm không cần thiết như sợ hãi, dao động, thất vọng, không tin tưởng vào sức mình, và các tác nhân khác như môn học, võ sư và võ đường. Môn sinh phải quyết chí vượt qua mọi trở ngại và thất vọng để tiếp tục học tập.
Như mọi người, Võ sư cũng có số mệnh. Võ sư tiếp nhận số mệnh dù xấu dù tốt với sự quy thuận,  không coi đó là nguyên cớ để luyến tiếc mà phải coi đó là một thách thức.  Sự quy thuận của võ sư khác với sự quy thuận của người thấp hèn. Võ sư không bao giờ cúi đầu khuất phục và cũng không cho phép ai phải cúi đầu khuất phục mình.
Nếu môn sinh nỗ lực học tập, thì kiến thức và sức mạnh ý chí đến lúc nào đó sẽ thay đổi tất cả.
Khi giao chiến, cần phải bình tĩnh và tập trung, không bao giờ được phép thoái lui.
Võ sư coi mình như một người đã chết, do vậy không có gì để mất, do vậy đó là một con người thanh thản và trong sáng. Trong hành động, Võ sư phải kiểm soát được toàn bộ và nhận thức được mọi vấn đề.
Môn sinh phải thường xuyên phá bỏ những hạn chế về kiến thức, khi những hạn chế này bị phá vỡ thì phát sinh những hạn chế mới và cứ tiếp diễn như thế không ngừng.
Khi môn sinh đạt tới trình độ điêu luyện thì không còn nhận thức thế giới theo trình tự thời gian, lúc đó thế giới và bản thân môn sinh không còn là vật chất và hình hài cụ thể.
Nếu con người tự coi mình là võ sư, thì đó là kẻ khó coi chứ không phải là võ sư. Võ sư phải biết tự chế giễu mình và chế giễu những gì họ đã làm, tiếng cười đó của họ không phải là tiếng cười của kẻ tâm thần.
Nếu môn sinh cho rằng không còn gì để học nữa thì hoàn toàn sai lầm. Có nhiều điều cần học – đó chính là cuộc đời của môn sinh.
Nếu chỉ thích buôn chuyện, thì việc học hành không có kết quả mà chỉ là những câu chuyện rỗng tuếch.
Nếu ai đó cho rằng người đó được sinh ra là để trở thành võ sư thì hoàn toàn sại lầm. Không có ai được sinh ra là võ sư, hoặc là con người thông thái, để trở thành những người như vậy, ta phải khổ luyện.

Những điều răn:
- Tương lai của con người do con người tự tạo, con người tự chọn con đường sống cho  mình.
- Điều kỳ diệu do con người sinh ra.
- Sung sướng hay khổ ải – do con người tự quyết .
– Nếu muốn thành võ sư, thì đừng ngần ngại, hãy mạnh dạn bước đi trên con đường đã chọn để đạt tới mục tiêu.
- Con đường vạn dặm bắt đầu từ một bước chân.
- Thà bước chậm còn hơn đứng nguyên tại chỗ.
- Người chờ đợi mới thấy sốt ruột.
– Đừng cố gắng có ngay mọi thứ.Điều đó là không tưởng.
- Vội vàng bao giờ cũng phạm sai lầm.
- Người chăn cừu giỏi cũng có thể mất cừu vì có quá nhiều lối rẽ từ một con đường lớn.
- Nước xa không dập được lửa gần.Далекая вода не утолит близкой жажды.
– Có thể bạn trước đây đã bị thất bại, nhưng trước đây không phải là bây giờ..
- Chim bị thương thì sợ cành cây cong.
- Mỗi một lần thất bại là một lần trở nên khôn.
– Nếu bạn đã tin tưởng rằng tiếp thu võ thuật là điều bạn cần thì đừng ngần ngại mà bước tiếp trên con đường đã chọn và hãy đi đến cùng đừng ngại gian khổ. .
- Cây ngay không sợ chết đứng.
- Quyển sách chưa đọc xong như con đường chưa đi đến cuối.
- Nếu làm ruộng  đừng ngại phân bẩn, nếu chiến đấu đừng ngại hy sinh. .
Đừng nản chí vì thất bại, nhưng đừng sống bằng ảo tưởng.
- Đừng để người khác nói xấu về bạn.
- Đừng sợ năm mất mùa, mà nên sợ cách sống «chờ sung».
- Suối nước mắt không chữa được vết bầm.
– Hãy luôn nhớ rằng chỉ có thể thành công nếu lao động chăm chỉ.
- Để đạt được trình độ cao siêu, cần mất nhiều sức lao động..
- Hoa không nở thì không đậu quả.
- Hãy trách mình chứ đừng trách trời vì hoa của bạn không nở. .
- Con ngựa tốt là ngựa đã thuần, con người giỏi là người đã rèn luyện.
- Nếu kỵ sĩ không tự mình chăm sóc ngựa thì không bao giờ trở thành kỵ sĩ thực sự.
- Trình độ cao siêu được mài giũa bằng sự chăm chỉ, và mất đi bằng sự nhàn tản.
– Bạn mất bao nhiêu sức thì bạn có ngần đó thành quả.
- Mất bao nhiêu mồ hôi thì sẽ được thưởng ngần đó cháo.
- Chó nhà bị xích cả đời thì không thể đi săn.
Do vậy đừng lười nhác mà hãy đổ mồ hôi.
- Cá nằm thì lớn, người nằm thì hỏng.
- Không có đất lười, chỉ có người lười.
- Cần cù sẽ có tất, lười biếng sẽ mất tất.
Nhưng cũng đừng quên nghỉ ngơi lấy sức.
- Ai không biết cách nghỉ tốt thì không thể làm việc tốt.
- Giục mọi người khi làm việc chứ đừng giục mọi người khi đang ăn.
Đừng ngại tỏ ra là kẻ ngu ngốc.
- Không biết không đáng sợ, không chịu học mới đáng sợ.
- Biết thì nói là biết, không biết thì nói là không biết. Đó mới là am hiểu.
Con người sinh ra chưa thông thái, mà dần dần mới thông thái.
- Có thể khiêm tốn mà không thông thái, nhưng không thể thông thái mà không khiêm tốn.
- Nếu không nhìn thấy thì hãy trèo lên cao. Nếu không hiểu hãy hỏi người lớn tuổi.
Khi bạn còn trẻ, bạn có cơ hội học hành, đừng bỏ lỡ trang bị kiến thức.
- Lúc trẻ không học, lúc già sẽ tiếc.
- Thông minh không do lứa tuổi mà do khả năng trí tuệ, tình bạn chân tình không thể hiện một ngày mà thể hiện cả đời..
- Trang bị kiến thức còn hơn mặc đẹp.
- Không thức dậy buổi sáng sẽ mất cả ngày, không học lúc trẻ sẽ mất cả đời.
- Càng học càng thấy dốt.
Hãy luyện rèn cả thân thể và trí óc.
- Đầu không suy nghĩ, thì đôi mắt như hai lỗ trên tường.
Nếu muốn đạt tới trình độ cao siêu, đừng coi thường hiểu biết..
- Con người dù có quyền lực và diện mạo uy nghi, nhưng không có tri thức chỉ là một thi thể rỗng.
- Nếu người thợ muốn có sản phẩm tốt thì phải mài giũa dụng cụ.
- Dao không mài sẽ gỉ, người không học sẽ dốt. .
- Tri thức là ánh sáng thông thái. Nếu bạn có tri thức, toàn thế giới sẽ thuộc về bạn.
- Biết mình biết người trăm trận trăm thắng.Знай себя, знай противника – в ста битвах одержишь сто побед.
Tri thức là ánh sáng đẩy lùi bóng tối.
- Hoa cài tóc chỉ làm đẹp một ngày, đá quý làm đẹp cả đời.
- Tri thức là kho báu, nó sẽ luôn bên cạnh người sở hữu
Tri thức là nền tảng để xây nên niềm tin.
- Muốn xây tòa tháp phải bắt đầu từ nền móng.
- Người thông minh thuyết phục bằng lời nói. Kẻ ác độc hành động bằng nắm đấm.
Nếu nền móng rạn nứt, tức là có sai lầm hoặc tri thức giả tạo.
- Rễ cong thì mầm sẽ cong.
Điều quan trọng là bản chất sâu xa của hiện tượng, hành động và sự vật chứ không phải vỏ bọc.
- Không nên đánh giá con người qua hình dáng bên ngoài.
- Đừng nhìn một con người qua khe hẹp, cách đó không đánh giá đúng một con người.
Để phân biệt mặt nạ với mặt thật, cần phải biết suy xét, biết phân tích điều đã được dạy và kiểm chứng bằng thực tiễn.
- Phân trên quần áo thì bẩn, phân ngoài đồng thì tốt lành.
- Học mà không ngẫm thì không kết quả. Ngẫm mà không học thì cũng chẳng hơn gì vì trước sau sẽ bị bế tắc.
- Nghe người ta nói nhưng hãy xem người ta làm.
- Một kinh nghiệm quý bằng bảy lần giáo điều.
- Nói thì phải nghĩ!
Mọi việc rõ ràng khi so sánh.
Phải tự mình tìm ra chân lý và trao đổi với người đồng chí.
- Nếu không gõ thì trống không kêu, nếu không giải thích thì sự thật không rõ ràng.
- Con người hoàn thiện trong giao tiếp.
Muốn như vậy cần biết cách nói chuyện.
- Lời nói là chìa khóa dẫn đến trái tim.
- Người thông minh thuyết phục bằng lời nói. Kẻ ác độc hành động bằng nắm đấm.
Đừng phí thời gian với kẻ không thể thuyết phục.
- Đừng phí lời với kẻ không thể nói chuyện.
- Thói tầm thường không thể chữa bằng thuốc.
Dù cho rằng thời gian là tiền, nhưng không phải vậy. Thời gian còn quý hơn tiền .
- Có thể tìm được một hạt vàng, nhưng không bao giờ tìm được một hạt thời gian.
Nên đừng lãng phí thời gian vô ích. Tốt nhất nên nhìn bạn bè và giúp họ nếu có thể.
- Hãy cùng thống nhất như con một mẹ.
- Hãy giúp nhau như đôi cánh của một chim ưng.
Người bạn chân chính có tâm hồn trong sạch. Bạn chân chính biết chê, kẻ nịnh hót biết khen .
- Tình bạn chân chính là nước trong, mật ngọt là tình bạn giả tạo.
- Người nổi danh cũng nguy hiểm như lợn tích mỡ.
Kính trọng và yêu quý thày dạy. Đừng quyên ai đã dạy mình thông thái.
- Uống nước nhớ nguồn.
- Biết nhiều yêu lắm.
- Uống nước giếng khơi, nhớ người đào giếng.
- Người già là kho báu trong nhà.
Hãy học lịch sử, để hiểu được hiện tại phải biết được quá khứ.
- Nhớ quá khứ mới hiểu được hiện tại.
- Không nghĩ tới người ở xa thì sẽ bị thiệt hại từ người ở gần.
- Giữ gìn quá khứ nhưng phải biết tương lai.
Hãy tận hưởng từng khoảnh khắc cuộc sống. Cuộc sống là giá trị vĩnh hằng.
- Một múi cam cũng có vị ngọt như cả quả cam.
- Cứu một đời người còn hơn xây mười tòa bảo tháp.
Lo về tương lai, đừng lo về tuổi già.
- Xa nhà 10 ngày – hãy nghĩ tới mưa và gió, xa nhà 100 ngày – hãy nghĩ tới mùa hè và mùa đông, xa nhà 1000 ngày – hãy nghĩ tới sự sống và cái chết.
- Chuẩn bị lúc rỗi rãi để sử dụng lúc tất bật
- Mỗi ngày một nắm thóc – sau 10 năm sẽ có một kho thóc
- Đừng sợ thân thể già, mà hãy sợ tâm hồn già.
- Đừng vội mừng với lời khen, đừng nổi giận với lời chê, hãy toàn tâm đi vào khoa học, đó mới là học gỉa chân chính..
- Không trèo lên núi sao nhìn thấy khe sâu.